donderdag 9 juli 2015

Coolsingel 75-81 Handel & Nijverheid

opdrachtgever   familie Middendorf
bouwjaar           1924-1925 (gesloopt 1961)
architect            P.G. Buskens



beschrijving gebouw
Het gebouw is ontworpen door architect P.G. Buskens in opdracht van familie Middendorf. Zij waren ook de eigenaren van de Casino-bioscoop op Coolsingel 83. Op deze locatie was tot 1922 het Sint-Lucia gesticht gevestigd, een klooster met school.

De gevel is ruim 30 meter breed en 25m hoog. Het pand zelf is ca.20m diep, maar beslaat niet het gehele perceel. Naast het gebouw is een strook van ca.2m vrij gehouden in verband met recht van overpad. Het achtergedeelte van het perceel werd onbebouwd gelaten. Dit zou later bebouwd worden met een bioscoopzaal voor de naastgelegen bioscoop.
kantoorgebouw Handel & Nijverheid voor 1940
Op de begane grond waren vier winkeleenheden gedacht met daarboven kantoorverdiepingen en op de zolder een archiefverdieping. In wezen is het opgezet als bedrijfsverzamelgebouw.

De plint is uitgevoerd in graniet. Deze omlijst de winkelpuien. Die bestaan uit een groot etalageraam met daarboven twee rijen ramen met glas-in-lood. Vanaf de eerste verdiepingsvloer is de gevel gemetseld in rode baksteen met zandsteen onderdelen. De schuine daken met de hoogste nok op ca.30m hoog zijn bedekt met leien. De nok is uitgevoerd met een eenvoudige nokkam. De kozijnen zijn van staal. De constructie is van gewapend beton.

Twee portieken leiden naar de entree en trappenhuizen van de verdiepingen. In deze portieken liggen ook de toegangen naar de winkels. De verdiepingen hebben aan de Coolsingelzijde loggia's.

Het ontwerp past binnen de traditionele stroming binnen de architectuur. Hierbij valt te denken aan de schuine daken en de nadruk op de entree. Het gebruik van baksteen aangevuld met constructieve elementen voor lateien en dorpels past bij het rationalisme.

Er is een geveltekening in het archief van architect Sutterland. Hij heeft gewerkt op het kantoor van Buskens. Deze tekening wijkt af van het uitgevoerde ontwerp en is waarschijnlijk een studie of variant. De opzet van de daken is hier al aanwezig. Er is waarschijnlijk niet voor deze variant gekozen, omdat de toegang naar de kantoren er niet duidelijk uit naar voren komt. In het uitgevoerde ontwerp is deze benadrukt door het portiek en de beeldengroepen.

Ontploffingen, gasexplosies. Merkwaardige explosie waarbij iemand waarschijnlijk…
aanslag op de Coolsingel 1938 (bron: Gahetna)
beschrijving gebruik
In 1930 verkocht familie Middendorf het gebouw aan de levensverzekeringsmaatschappij "Utrecht". Zij had voorheen haar kantoor aan de Wolfshoek en nam haar intrek op een deel van de verdieping van huisnummer 75. De overige verdiepingen waren allen verhuurd aan diverse bedrijven, zelfs een consulaat.
Op de begane grond waren een winkel in herenmode, woninginrichting en schoenen gevestigd.

beschrijving staat bombardement
In het stadsarchief bevindt zich een afbeelding die laat zien dat het pand nauwelijks beschadigd was door het bombardement. De vuurzee in de nasleep ervan liet een uitgebrand pand achter. Deze schade was te herstellen. Dat heeft men ook gedaan, met uitzondering van de zolderverdieping. Het pand is weer in gebruik genomen om diverse bedrijven te huisvesten die kantoorruimte nodig hadden.

Bombardement Rotterdam. Coolsingel
Handel & Nijverheid 1940 (bron: Gahetna)
In de stedenbouwkundige plannen voor de wederopbouw van de stad moest de Coolsingel verbreed worden. Dat is de reden dat dit pand samen met ander overgebleven panden moest verdwijnen. Pas in 1961 werd het pand gesloopt, toen de nieuwbouw erachter gereed was.

De beelden die "Handel"  en "Nijverheid" voorstellen zijn bij de sloop gered en bevinden zich nu in de collectie van het Rotterdams Museum.

Handel
Nijverheid

bespreking in kader oeuvre architect
Een groot deel van de gebouwen, die architect P.G. Buskens in Rotterdam ontworpen had, stonden in het centrum van Rotterdam en zijn in 1940 verwoest. Aan de westzijde van de Coolsingel stonden zelfs 3 gebouwen van zijn hand.
De werken die Buskens in de jaren twintig ontwierp, zijn sober en rationeel van opzet. Mogelijk is dit onder invloed van zijn medewerkers. Aan de andere kant heeft de architect niet een eigen stijl. Bij elke opdracht past hij de vormgeving aan de situatie of vraag van de opdrachtgever aan.

Nog bestaande gebouwen in Rotterdam:
- herenhuis aan de Schiekade 177 (1896)
- Sint-Laurentius en Elisabethkathedraal aan de Mathenesserlaan 305 (1906)
- RK HBS (City College St. Franciscus) aan de Beukelsdijk 91 (1923 samen met Sutterland)
- Atlantic-huis aan het Westplein (1928)


bronnen
1. Rotterdamsch Nieuwsblad 10 oktober 1924 - beschrijving en afbeelding
2. Algemeen Handelsblad 25 januari 1930        - melding verkoop
3. De Banier 16 december 1940                         - melding plannen Coolsingel
4. Stadsarchief Rotterdam                                - bouwtekeningen (toegang: 397 architectenbureau Sutterland; inventarisnummer 402)

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen